Czym jest rewitalizacja

Rewitalizacja – nowe życie miast



W Polsce jest ich bardzo wiele. Brzydkie, obdrapane domy. Krzywe chodniki. Pustoszejące centra. Zaniedbane przestrzenie wspólne. Powszechna bylejakość. Powolne zamieranie. Zdegradowane miasta. Czy jest dla nich szansa?

Istnieją w naszym kraju całe miasta, albo ich dzielnice, które zamiast rozwijać się tkwią w stagnacji, bądź też ulegają powolnej degradacji. Zjawisko degradacji i kryzysu dotyczy głównie obszarów, na których dominuje zabudowa mieszkaniowa.

Bardzo często negatywne procesy zachodzą także na terenach poprzemysłowych i powojskowych, powiązanych funkcjonalnie z przestrzeniami mieszkaniowymi. W celu neutralizacji owych zjawisk kryzysowych, przede wszystkim zaś w celu likwidacji przyczyn ich powstawania, miasta wdrażają kompleksowe programy mające na celu ożywienie danego obszaru – tzw. rewitalizacją

Czym jest rewitalizacja ?

Rewitalizacja jest skomplikowanym, rozciągniętym w czasie procesem, podczas którego zachodzą przemiany w przestrzeni, w społecznościach lokalnych i w gospodarce zdegradowanych części miast.

Proces ten, gdy przebiegnie pomyślnie, kończy się poprawą jakości życia mieszkańców, przywróceniem ładu przestrzennego, a także ożywieniem gospodarczym i odbudową więzi społecznych.

Trzeba pamiętać o tym, że aktywizacja obszarów miejskich wymaga czynnej współpracy partnerów lokalnych - zarówno władz samorządowych, jak również związków i organizacji społecznych, gospodarczych i pozarządowych, grup mieszkańców i instytucji lokalnych przy rozwiązywaniu problemów rozwojowych oraz dla pobudzenia potencjału przedsiębiorczości.

Od czego zależy sukces?

Za sukces procesu rewitalizacji miasta odpowiada wiele czynników, a do najważniejszych należą:

  • Zaangażowanie i aktywna współpraca zainteresowanych stron - scentralizowane, odgórne planowanie stoi w sprzeczności z koncepcją długoterminowego, zrównoważonego rozwoju. Szczególnie istotne jest więc przyjęcie programu, którego zamiar realizacji deklarują wszystkie zainteresowane strony.
  • Odpowiednia skala i rozmiar przedsięwzięć, czyli osiągnięcie tzw. masy krytycznej. Chodzi o kompleksowe projekty uwzględniające aspekty gospodarcze, społeczne i środowiskowe. Bez osiągnięcia masy krytycznej nie można zapewnić ani utrzymać sprawnego transportu, handlu detalicznego, podstawowych usług publicznych oraz innych elementów infrastruktury gospodarczej.
  • Różnorodność gospodarcza – projekty realizowane w ramach programów rewitalizacyjnych muszą być planowane w taki sposób, by maksymalizowały korzyści ekonomiczne.
  • Społeczna harmonia – wewnętrznie zrównoważona, różnorodna społeczność ma większe szanse stworzenia spójnej platformy dla różnych elementów rozwoju, takich jak dobrobyt gospodarczy czy wyższa jakość życia.
  • Jakość – podstawowym założeniem przy planowaniu i realizacji długofalowego projektu powinna być wysoka jakość, czyli dążenie do zapewnienia jak najwyższych standardów.
  • Innowacyjność, możliwości i kwalifikacje – inwestycja w wykształcenie oraz poszerzanie wiedzy i umiejętności pozwala lepiej przystosować się do wymogów rynku i wzrostu poziomu konkurencyjności.
  • Elastyczność i integracja – wymogi stojące przed twórcami programów rewitalizacyjnych zmieniają się z upływem czasu. Przy realizacji projektów trwających wiele lat niesłychanie istotna jest umiejętność radzenia sobie ze zmianami i elastycznym na nie reagowaniem.

Dobre projekty rewitalizacyjne

Projekty rewitalizacyjne mają swoją specyfikę wynikającą z tego, iż ich celem nadrzędnym powinna być przede wszystkim poprawa sytuacji na obszarze rewitalizowanym, a więc na terenie, gdzie koncentrują się w mieście problemy społeczne, gospodarcze i przestrzenne. Poprzez poprawę sytuacji rozumiemy w pierwszej kolejności korzyści, jakie odnoszą mieszkańcy obszaru na którym, zgodnie z diagnozą w ramach Lokalnego Programu Rewitalizacji, koncentrują się zjawiska kryzysowe na terenie miasta.

czytaj więcej